Skonsultuj się z lekarzem psychiatrą. Tylko psychiatra może postawić ostateczną diagnozę ADHD u dorosłych oraz zdecydować o ewentualnym włączeniu farmakoterapii.

Rozważ rozpoczęcie terapii psychologicznej ukierunkowanej na ADHD. Psychoterapia pomoże Ci:

• lepiej zrozumieć specyfikę ADHD,

• nauczyć się skutecznych strategii organizacji i planowania,

• poradzić sobie z trudnościami emocjonalnymi związanymi z ADHD.

Zadbaj o psychoedukację. Dowiedz się, czym jest ADHD u dorosłych, jak wpływa na życie zawodowe i prywatne, i jakie są dostępne formy wsparcia.

Nie odkładaj działania. Im szybciej podejmiesz kroki po opinii z DIVA-5, tym większa szansa na poprawę jakości życia.

Dla wielu osób wynik testu DIVA-5, który nie potwierdza ADHD, może być trudny do zaakceptowania. Pojawia się złość, frustracja, a nawet poczucie straty. Dlaczego? ADHD często wydaje się być logicznym wyjaśnieniem wieloletnich problemów, takich jak rozkojarzenia, chaotycznego życia, odkładania ważnych spraw na później czy problemów w pracy i relacjach. Diagnoza ADHD daje nadzieję: wreszcie rozumiem siebie, wreszcie mogę dostać pomoc. Gdy jednak specjalista mówi: „to nie ADHD”, wiele osób czuje, jakby ta nadzieja została im odebrana.

Złość może też wynikać z lęku: „Skoro to nie ADHD, to co jest ze mną nie tak? Czy moje problemy są wymyślone? Czy ktokolwiek mi pomoże?” Warto wiedzieć, że takie emocje są naturalną reakcją. To sygnał, że Twój umysł nadal szuka odpowiedzi i nie chce zostać z nierozwiązanymi trudnościami. Właśnie w takich sytuacjach diagnoza różnicowa jest kluczowa, pomaga odkryć, co naprawdę stoi za Twoimi objawami.

Niezależnie od wyniku, samo wykonanie DIVA-5 u psychologa jest ogromnym krokiem w stronę lepszego zrozumienia siebie. ADHD u dorosłych często pozostaje nierozpoznane przez lata, co może prowadzić do:

• trudności zawodowych,
• problemów w relacjach,
• obniżonej samooceny i poczucia frustracji.

Wczesne podjęcie terapii lub leczenia może znacząco poprawić jakość życia.

Czym jest diagnoza różnicowa?

Diagnoza różnicowa ADHD u dorosłych to proces, w którym specjalista (psycholog lub psychiatra) sprawdza, czy objawy zgłaszane przez pacjenta są rzeczywiście wynikiem ADHD, czy mogą mieć inne przyczyny. ADHD często współwystępuje lub jest mylone z innymi trudnościami psychicznymi, takimi jak:

• zaburzenia lękowe,
• depresja,
• zaburzenia osobowości,
• wypalenie zawodowe,
• zaburzenia ze spektrum autyzmu (ASD).

Dzięki diagnozie różnicowej można uniknąć błędnej diagnozy i dobrania niewłaściwego leczenia.

Kto? Diagnozę różnicową przeprowadza zazwyczaj:

• psycholog kliniczny, podczas pełnej diagnozy psychologicznej,
• lekarz psychiatra, w ramach konsultacji psychiatrycznej.

Kiedy? Diagnoza różnicowa jest szczególnie wskazana, gdy:

• wynik DIVA-5 nie jest jednoznaczny,
• pacjent mimo negatywnego wyniku czuje, że objawy ADHD są obecne,
• istnieją inne wcześniejsze diagnozy lub trudności psychiczne.

• Zapobiega błędnej diagnozie, co pozwala odróżnić ADHD od innych zaburzeń o podobnych objawach.
• Daje pewność. Pacjent zyskuje jasność, co naprawdę jest źródłem jego trudności.
• Pomaga dobrać leczenie. Jeśli objawy wynikają np. z depresji lub lęku, strategie terapeutyczne są zupełnie inne niż w ADHD.

Kasia, 27 lat, od kilku lat zmagała się z brakiem energii, trudnościami z koncentracją i motywacją. Miała wrażenie, że niczego nie jest w stanie doprowadzić do końca, a jej życie to jeden wielki chaos. Po obejrzeniu filmów na TikToku o ADHD u dorosłych uznała, że to może być jej problem. Zgłosiła się do psychologa i zrobiła test DIVA-5. Wynik był niejednoznaczny: część kryteriów ADHD spełniała, część nie. Psycholog zaproponował diagnozę różnicową. W trakcie kilku spotkań okazało się, że:

• Kasia od kilku lat doświadczała epizodów depresyjnych,
• jej trudności z koncentracją i organizacją były wynikiem przewlekłego smutku i braku energii,
• dodatkowo objawy nasilały się w stresujących okresach.

Dzięki diagnozie różnicowej zamiast leczenia ADHD, Kasia rozpoczęła terapię poznawczo-behawioralną skoncentrowaną na depresji. Już po 3 miesiącach zaczęła odzyskiwać energię i poczucie kontroli nad swoim życiem.

Monika, 39 lat, prowadziła własną firmę i przez lata była perfekcjonistką. Ostatnio zaczęła zapominać o terminach, odkładała ważne zadania i miała wrażenie, że „jej mózg nie działa jak kiedyś”. Znajomi podsunęli jej temat ADHD u dorosłych. Monika zgłosiła się na konsultację i zrobiła DIVA-5, a wynik wskazał brak ADHD. Monika była jednak przekonana, że objawy pasują do ADHD, więc zdecydowała się na diagnozę różnicową. W trakcie rozmów psycholog zauważył:

• przeciążenie pracą, brak czasu na odpoczynek,
• symptomy typowe dla wypalenia zawodowego (apatia, drażliwość, trudność w koncentracji),
• brak historii podobnych problemów w dzieciństwie, co jest istotnym kryterium ADHD.

Dzięki diagnozie różnicowej Monika uniknęła pochopnej diagnozy ADHD i rozpoczęła terapię skoncentrowaną na regeneracji, nauce stawiania granic i redukcji stresu. Efekt? Po kilku miesiącach odzyskała sprawność poznawczą i radość z pracy.

„Byłam wściekła, że to nie ADHD, ale diagnoza różnicowa zmieniła wszystko”

Paulina, 31 lat, przez kilka lat miała poczucie, że „jej mózg działa inaczej”. Problemy z koncentracją, ciągłe zapominanie o ważnych rzeczach, chaos w domu i w pracy. Wszystko to pasowało do opisów ADHD, które widziała w internecie. Kiedy w końcu zebrała się na odwagę i poszła do psychologa na diagnozę ADHD, była pewna, że w końcu dostanie odpowiedź. Wynik testu DIVA-5 ją zmiażdżył: „brak podstaw do diagnozy ADHD”. Paulina czuła się oszukana i zła. Przez kilka dni powtarzała sobie: „To niemożliwe. Przecież mam wszystkie objawy. Oni się mylą.” Psycholog jednak wyjaśnił, że jej objawy mogą mieć inne źródło i zaproponował diagnozę różnicową. W trakcie kilku spotkań okazało się, że:

• Paulina od dwóch lat zmagała się z nasilającą się depresją, stąd problemy z pamięcią, koncentracją i organizacją dnia.
• Dodatkowo jej perfekcjonizm i wysoki poziom lęku powodowały, że nawet małe zadania wydawały się przytłaczające.

Zamiast leczenia ADHD Paulina rozpoczęła terapię poznawczo-behawioralną skoncentrowaną na depresji i lęku. Już po kilku miesiącach zauważyła znaczną poprawę. Przestała odkładać sprawy na później, odzyskała energię i motywację. Po czasie przyznała: „Byłam zła, bo chciałam, żeby to było ADHD. Teraz cieszę się, że psycholog nie zatrzymał się na pierwszej diagnozie i pomógł mi znaleźć prawdziwy problem.”

„Byłem wściekły, że to nie ADHD, a jednak to była dobra wiadomość”

Marek, 36 lat, od kilku miesięcy był przekonany, że ma ADHD. W pracy notorycznie zapominał o terminach, nie mógł się skupić na jednym zadaniu, a wieczorami czuł się kompletnie wypalony. Gdy oglądał filmiki o ADHD na YouTube, niemal każde zdanie brzmiało jak o nim. Miał wrażenie, że w końcu znalazł odpowiedź na swoje problemy. Zdecydował się na wizytę u psychologa i wykonał test DIVA-5. Wynik był jednoznaczny: brak podstaw do diagnozy ADHD. Marek poczuł się… wściekły. „Jak to możliwe? Przecież wszystko się zgadzało. Oni nie rozumieją, co przeżywam!”, powtarzał sobie. Psycholog jednak cierpliwie wyjaśnił, że objawy Marka mogą wynikać z innych przyczyn i zaproponował diagnozę różnicową. Podczas kolejnych spotkań wyszło na jaw, że:

• Marek od ponad roku pracował po 12 godzin dziennie, bez urlopu,
• odczuwał chroniczny stres i brak motywacji,
• jego objawy (roztargnienie, trudności z koncentracją, zmęczenie) były typowe dla wypalenia zawodowego.

Zamiast leczenia ADHD Marek rozpoczął psychoterapię, nauczył się technik zarządzania stresem i wprowadził realne zmiany w pracy. Po kilku miesiącach zauważył znaczną poprawę. „Dziś wiem, że złość była tylko częścią procesu. Dzięki psychologowi odkryłem prawdziwy problem i w końcu czuję, że znowu panuję nad swoim życiem.”